Een vaartocht langs zijn leven

Sommige families zoeken een vaste plek om samen naar terug te keren. Anderen willen de as juist “vrij laten” — meegeven aan het water, de wind, een plek die ertoe deed.

Een paar weken geleden werd ik uitgenodigd bij een asverstrooiing van iemand voor wie ik de uitvaart had verzorgd. Er was een grote sloep gehuurd, en op een zonnige dag voeren we samen met vrienden, buren en familie de Amstel af — langs het huis waar hij altijd had gewoond. Een mooie tocht langs de plekken die voor hem hadden betekend, in zijn eigen stad.

Drankjes aan boord, lieve mensen om je heen. Bij het langsvaren van zijn huis lieten zijn broer en zus wat as vrij. Een aantal aanwezigen wierpen rozen in de Amstel, en gedurende de rest van de vaart liet steeds iemand een beetje as los. Zo namen we, stukje bij beetje, samen afscheid — precies op de plekken waar hij had geleefd.

Een klein weetje vooraf: de as van een overledene weegt gemiddeld zo’n 2,5 tot 3 kilogram — vaak meer dan mensen verwachten. Dat maakt ook wat uit voor de keuze die je maakt: wel of niet alles op één plek, en in wat voor bestemming.

Er is niet één juiste manier — net als bij de uitvaart zelf gaat het om wat past bij wie er is overleden, en bij wie er achterblijft.

Sommige mensen willen de as dichtbij houden. Van een sobere, standaard urn tot een handgemaakt keramiek exemplaar met bijvoorbeeld een vogeltje erop — er is voor iedere sfeer wel iets te vinden.

Bekijk hier de mogelijkheden voor urnen, asobjecten en assieraden.

Studio de Campagne maakt het urnbootje — een volledig biologisch afbreekbaar bootje van gerecycled papier. Op het water dobbert het eerst nog even, voordat het langzaam zinkt. Het bootje kan worden versierd met bloemen of persoonlijke boodschappen — een mooie, stille ceremonie in zichzelf.

Voor wie het net zo wil doen als bij deze vaartocht, maar dan volledig verzorgd: Schuitjevaren vaart met het monumentale schip de Bolivar (uit 1928, plek voor 12 gasten) op het water tussen Amsterdam en Amersfoort, en heeft hiervoor de benodigde vergunningen. De motor stopt op de afgesproken plek, en terwijl het schip stil ligt, verstrooi je de as — in stilte, met een toespraak of met muziek. Na afloop krijg je een certificaat mee met de naam en de coördinaten van de plek.

Mijn Boom heeft, in samenwerking met TNO, een methode ontwikkeld waarbij de as als voeding wordt opgenomen door een boom — een levende, tastbare plek in plaats van as die wegspoelt. Er is een ceremonie bij de samenvoeging, en je kunt kiezen voor een boom op een van hun locaties of eentje voor in je eigen tuin.

Dit is misschien wel de vraag die ik het vaakst hoor: mensen willen niet alleen afscheid nemen, maar ook een plek waar ze later samen naartoe kunnen. Een mooi voorbeeld dichtbij: bij begraafplaats Rustoord in Diemen kun je een gedenkblaadje laten graveren voor in de gedenkboom bij het strooiveld — eenzijdig, met naam en geboorte- en overlijdensdatum, of tweezijdig, met ruimte voor een korte tekst of de gegevens van een partner.

De as hoeft niet één bestemming te krijgen. Steeds vaker kiezen families ervoor de as te verdelen: een deel in een kleine urn voor thuis, een deel verstrooid, soms zelfs verwerkt in een sieraad ter nagedachtenis.

Wat ik telkens weer zie: er is geen standaardantwoord. Het gaat om wat bij die ene persoon paste, en om wat de mensen die achterblijven nodig hebben om afscheid te kunnen nemen. Soms is dat een vaste plek om samen terug te komen. Soms is het juist het loslaten zelf — letterlijk, op het water, tussen de rozen.

Twijfel je over wat bij jullie zou passen? Ik denk graag met je mee — bel gerust, ook als je alleen wilt sparren over de mogelijkheden. 020 2157949.